Het is 2 uur ’s nachts als boven een winkelcentrum op de grens tussen Roemenië en Moldavië 250 zalmfilets met erwtenpuree geserveerd worden.
Hierna zullen nog meerdere gangen volgen, waaronder ossenhaas, kalkoenfilet met bruine saus en een dessert. Tussen elke gang walst een zigeneurband via een nooduitgang de zaal in. Ze zingen volksliederen met de geluidsversterking van een Thunderdomefeest. Hand in hand linedancen de gasten op steeds hoger tempo rond een kerstboom met tequilashots en ijsfonteinen zoals we ze kennen uit Crans-Montana.
Ik ben op een bruiloft in Iași. De stad stond vroeger in het Nederlands en Duits bekend als ‘Jassenmarkt’, niet vanwege de lokale trench coats maar omdat er vroeger veel Jassen woonden – een etnische groep uit Iran die het daar al in de 13e eeuw voor gezien hield.
In Iași is alles mogelijk. Er staan kerken van elke orthodoxe denominatie naast elkaar, de oudste synagoge van Roemenië is er nog altijd in gebruik, en Elena Ceaușescu behaalde er haar chemiegraad nadat de decaan in Boekarest het lef had gehad haar dissertatie te weigeren omdat die door iemand anders was geschreven. Laat dat de professoren in Leiden horen wanneer er weer eens een Oranje komt afstuderen.
Toch staat de universiteit in Iași nog hoog aangeschreven. De meeste afgestudeerde studenten zwermen de westelijke EU in om meer dan een paar honderd euro per maand te verdienen, het bekende probleem van de brain drain.
In deze regio speelt nog een ander probleem. Laten we het de beauty drain noemen. Niet alleen de bewoners met de hoogste academische graad, maar ook degenen met de minste pokkenlittekens en de meeste tanden trekken zonder uitzondering de grens over. Als je er door de straten loopt, begrijp je een stuk beter waarom de Roemeense Communistische Partij zo hamerde op het belang van een sterke cosmetica-industrie.
De gloriedagen van miraculeuze Doina-crème, staatsfabrieken voor lippenstift en anti-verouderingsmiddel Gerovital H3 (met synthetische cocaïne) liggen helaas achter ons. Je kunt over Elena Ceaușescu zeggen wat je wilt, maar zij heeft zich nooit bezondigd aan uitgroei zoals ik op de straten van Iași heb gezien. Nog een paar dagen langer in dit oord en je moet je wel ontwikkelen tot een soort Leco van Zadelhoff.
‘Wat denk jij, is 300 euro de neus een fatsoenlijk minimumbedrag?’ Een scrum master van het Amsterdamse high-frequency tradingbedrijf waar de bruid werkt kijkt me bezorgd aan. Hij draagt een feloranje vlinderdas en heeft een roze reserve-exemplaar in zijn binnenzak, dat hij gedreigd heeft aan mij uit te lenen.
Bij elk couvert is een envelopje neergelegd waar de gasten hun geschenk aan het bruidspaar in kunnen stoppen. Geen gezeur met Boekenbonnen of Sauna Giftcards maar gewoon keiharde contanten. Deze traditie is de kurk waar het huwelijk op drijft in bijna alle landen buiten West-Europa. In plaats van moeilijk te doen over een +1 of na 21 uur in Van der Valk een gescheiden pauperfeest te organiseren voor tweederangsvrienden levert elke gast extra omzet op. Op deze manier is de bruiloft een inkomstenbron in plaats van zo’n hoge kostenpost dat Nederland er het geregistreerd partnerschap voor heeft uitgevonden.
In Roemenië gaan ze zelfs zo ver om na afloop de envelopjes in een speciale ceremonie te openen, en voor te lezen hoeveel iedereen precies heeft geschonken. De peetmoeder noteert alles in een kasboek, zodat het bruidspaar onthoudt hoeveel ze bij toekomstige bruiloften op hun beurt verschuldigd zijn. Omdat dit in het Roemeens gebeurt, blijft de afgang me bespaard.
De taalbarrière is geen excuus om de traditionele rondedans te ontspringen. Tussen de hartige cheesecake en de kippenborst nodigen een paar oudere dames me uit in de dan nog gemoedelijke cirkel. Vier stapjes naar voren, vier naar achteren.
De situatie lijkt onder controle, tot het tempo omhooggaat. De bejaarden aan mijn linker- en rechterhand verstevigen hun greep. Andere buitenlandse gasten gevangen in de cirkel kijken angstig om zich heen. Zweet druppelt op de grond.
Het blijft maar doorgaan – vijf minuten, tien, een kwartier. Elke minuut wordt het tempo verhoogd en knijpen de buurvrouwen harder in mijn palm. Steeds meer deelnemers vallen uit en tollen drijfnat langs de bruidstaart. Wanneer ik zoveel zweet dat ik bezorgd raak dat mijn telefoon door vochtschade kapotgaat, breek ik ook uit de linie.
De dance-off blijkt een Roemeense traditie. Wie het langste volhoudt is, volgens de overlevering, het beste in bed. Vanavond is dat een tachtigjarige oudtante uit Transsylvanië.
‘Hoe houden die bejaarden dit vol?’ vraag ik een Bulgaarse.
‘Sovjetspeed,’ zegt ze, ‘met verrijkte uranium.’
Bij onze tafel legt de scrum master met vlinderdas de Roemeense bruid het verschil uit tussen de Grieks- en Roemeens-Orthodoxe Kerk.
Ik vraag hoe lang het feest nog doorgaat.
‘Roemeense bruiloften duren doorgaans tot zonsopkomst,’ zegt de scrum master voordat de bruid de kans heeft. ‘Eerder weggaan geldt in de Roemeense samenleving als onbeleefd.’
De medewerkers van de Hollandse start-up aan de tafel naast ons bestellen twee dubbele espresso’s per persoon.
‘De boys hebben te vroeg gepiekt,’ zegt de CEO. Tijdens de huwelijksceremonie in de orthodoxe kerk eerder op de dag ging er een petfles rond met een goudkleurig brouwsel dat de vader van de bruid in zijn achtertuin had gestookt.
Eén van de start-upjongens glijdt van zijn stoel en kruipt op handen en voeten over het tapijt. Zijn stropdas bungelt als een hondenlijn om zijn nek.
‘Ken ik jou niet?’ vraagt hij me met dubbele tong en een vuurrode kop. ‘Uit Lèje? Lei-den?’
De elektriciteit valt uit. Gasten lichten de bediening bij met eerder uitgedeelde glowsticks. De elektriciteit doet het weer, en Libanese techno knalt door de zaal. Een Amerikaanse vrouw probeert een hazelnoot van een gebakje in haar oor te proppen als gehoorbescherming.
Op het terras worden molens met ronddraaiende wieken vol vuurwerk aangestoken. De fotograaf legt me uit wie je moet omkopen om een vergunning voor de berenjacht te krijgen.
‘We got 10 thousand of those mother fuckers,’ zegt hij. Hij vertelt over een kennis die door een beer is aangevallen en weer bij bewustzijn kwam toen het beest hem aan het begraven was onder een laag aarde en bladeren.
‘They don’t eat you right away,’ zegt hij. ‘They prefer rotting meat, like Scandinavians.’
Ik ga naar de wc. Daarvoor moet je de feestzaal uit en een stuk van het ondergelegen winkelcentrum door. In de diepte onder me knipperen de logo’s van Sephora en een Vape Inspiration Store. Op banken liggen plukjes gasten te slapen.
Op internet zoek ik ‘iasi sunrise what time’ en lees 6.36 uur. Het is dan net half vier. Ik vraag Google Translate om de Roemeense vertaling van ‘Sovjetspeed met verrijkte uranium’.
Als ik de zaal weer in kom zijn de lichten aan en is het personeel de tafels aan het afhalen. Veel gasten zijn vertrokken, andere nemen afscheid. Ik vraag wat er aan de hand is.
‘Het is maandag,’ zegt een neef van de bruid die een half uur geleden nog drie Kamikaze Shots bij me naar binnen goot. ‘Roemenen moeten ook gewoon werken.’
We nemen afscheid en lopen naar het hotel, een Hilton met bloedvlekken in de vitrage. De volgende dag is het plan om het lokale pogrommuseum te bezoeken. In plaats daarvan val ik op een helling van het stadspark in slaap tussen een familie zigeuners.
Een paar dagen later bedankt het bruidspaar ons voor onze komst en ons envelopje.
De kosten zijn gedekt.