Binnenkijken bij: Commie Girlboss Elena Ceaușescu

Dilan Yesilgöz ziet graag zelfredzame en ondernemende vrouwen. Misschien had ze dan toch bij de SP moeten blijven. De ultieme belichaming van Yesilgöz’ ideaal, zo ontdekte ik tijdens een bezoek aan Roemenië, was namelijk Kameraad Academicus Doctor Ingenieur Elena Ceaușescu (1919-1989).

Terwijl de overige Roemenen als Brabantse varkens werden opgehokt in asbestflats bewoonde Elena Ceaușescu samen met haar man Nicolae en drie kinderen een neo-renaissancistische villa in Primaverii. Dit is één van de betere wijken van Boekarest, en gelijk ook de enige.

Een paar jaar geleden is de villa opengesteld voor het publiek, maar fotograferen is er verboden. Geheel in de stijl van de Ceaușescu’s moeten opnamen dus stiekem gemaakt worden. Geen probleem voor muldozer.nl – in het kader van glasnost maakte de redactie clandestiene foto’s van het stadspaleis, en smokkelde het rolletje verstopt in een Karpatische bloedworst de grens over.

Er schijnen nog Roemenen rond te lopen die de Ceaușescu’s missen, maar de gouden kranen in de villa laten geen twijfel bestaan dat het dictators van het zuiverste water waren.

Zoals autistische gymnasiasten esthetisch convergeren naar Elf Fantasy, zo komen despoten overal ter wereld uit op dezelfde stijl van Lodewijk XVI meets Slotermeerse trouwzaal. De Ceaușescu’s zijn geen uitzondering. Matriarch Elena liet zich voorstaan op haar Franse smaak, niet alleen qua interieur maar ook qua catering. Haar lievelingsdrank was Cordon Rouge champagne, waarvan ze graag een koele fles liet aanrukken wanneer ze in haar fluwelen peignoir de privébioscoop bezocht.

Interieurontwerp was niet Elena’s enige specialiteit. Haar hoofdvak was scheikunde. In deze sector wist ze op te klimmen tot Voorzitter van de Sectie Chemie in Roemenië’s Opperste Raad voor Economische en Sovjet Ontwikkeling, vice-president van de Nationale Raad voor Wetenschap en Technologie en lid van de Roemeense KNAW. Deze prestaties zijn nog indrukwekkender als je beseft dat ze niet eens de middelbare school heeft afgemaakt.

Als voorzitter van het chemie-instituut had Elena een kantoor dat volhing met de internationale certificaten en medailles. Een complete afdeling van de Roemeense geheime dienst was verantwoordelijk voor het ritselen daarvan.

De meeste tijd bracht ze door in een kamer achter het kantoor, bereikbaar via een geheime deur. Volgens overgelopen spion Ion Pacepa bracht ze haar dagen daar ‘doezelend in haar lievelingsstoel’ door. Als iemand haar probeerde te bereiken zei haar assistent: ‘de Kameraad is druk daarachter aan het studeren.’

De Kameraad wist niet hoe je ‘CO₂’ uitspreekt in het Roemeens (is ook lastig), maar wel hoe je mannen voor je laat rennen. Echtgenoot Nicolae was haar nog sneller van dienst dan Brezjnev. Als ze een Amerikaanse nertsmantel wenste, werd een legioen inlichtingenofficieren met regeringscreditcards aan het shoppen gezet.

Ook in de wetenschap kende ze het belang van delegeren. Scheikundige publicaties op haar naam bleken in werkelijkheid geschreven door mannelijke academische dwangarbeiders. Je kunt zeggen dat ze een omgekeerde Rosalind Franklin was.

Tot de dag van vandaag is onduidelijk welk gedeelte van haar dissertatie over de stereospecifieke polymerisatie van isopreen uit Elena’s eigen koker komt. Op het gebied van de stedenbouw zijn haar persoonlijke verdiensten evidenter. Zo heeft ze de aanleg van een metrostation bij de universiteit eigenhandig geblokkeerd omdat ze vond ‘dat de studenten dik werden’ en dus best een paar honderd meter mochten lopen. Met zulke daadkracht was de Noord-Zuidlijn heel wat eerder voltooid geweest.

Uiteindelijk ging de Marie-Antoinette van het communisme samen met haar man ten onder. Nog altijd staan er 36 chemische patenten op haar naam. Maar de wereld herinnert zich haar vooral om de honderden paren, veelal ongedragen, schoenen die na haar dood in haar inloopkasten werden aangetroffen.

Die krokodillen- en slangenleren schoenen werden gedoneerd aan een Roemeense leprakolonie. Zo heeft Elena Ceaușescu postuum toch nog iets goeds gedaan voor haar volk. Al blijft het zonde dat ook de melaatsen niet alle schoenen gedragen zullen hebben.