Er is de laatste millennia een hoop misgegaan in de katholieke kerk, maar weinig geestelijken hebben het zo bont gemaakt als paus Johannes Paulus II toen hij in 1992 Galileo rehabiliteerde. Een regel in Bohemian Rhapsody is nog niet genoeg straf voor die zeikstraal, die zo nodig een bom onder de Moederkerk moest leggen met de achterhaalde opvatting dat de aarde om de zon draait.
Het is niet eens meer een hot take te noemen: de aarde draait niet per se om de zon. De zon draait evengoed om de aarde. Of om Mercurius, Venus, Pulsar PSR B1257+12 of heel die acht meter Japanse stof waarvan u uw nieuwe pyjama kunt maken.
Astronomen uit de oudheid wisten dat allang, maar in de geldingsdrang van de Renaissance is het inzicht verloren gegaan. Einsteins grootste verdienste is dat hij deze klassieke wijsheid heeft geherintroduceerd. Je hoeft de details van zijn relativiteitstheorie niet te begrijpen om in te zien dat elk gekozen middelpunt voor een stelsel ten opzichte van elkaar bewegende lichamen arbitrair is. Al kies je de tepelpiercing van Rihanna als centrum van het heelal, de nerds op Science Park krijgen het wel rond.
Al dat gedoe voor niks. En waarvoor? Waarom moest Galileo per se de zon als middelpunt hebben? Had hij in het bloedhete Pisa nog niet genoeg te stellen met dat ding? Die nucleaire vuurbal is het meest lompe, overschatte element in ons planetenstelsel. Het is alsof je bij een theatervoorstelling de toneellamp centraal zou stellen in plaats van de acteurs op het podium.
Gisteren viel onze zon tijdens de eclips weer eens mooi door de mand. Want wat gebeurde er nou nog? Ik was bij buren aangeschoven op een terras aan het water, die allerlei dollemansprofetieën uitkraamden. Het zou windstil worden, de 5G zou gaan flippen en vogels zouden wegvluchten.
Het enige wat meeuwen deden was bitterballen stelen van degenen die met een eclipsbril op als een blinde vink naar boven zaten te turen.
De schemering die intrad rond het hoogtepunt van de verduistering hulde de stad in een sfeervolle kamerlampgloed, maar het licht was alsnog fel genoeg om te verbranden (volgens KWF in ieder geval). 90% bedekt en nog steeds zo’n kracht. Wat dit vooral aantoont is dat de zon onder normale omstandigheden veel te hard staat. Hij mag wel wat standjes lager.
Hoogtepunt van de happening waren alle perikelen rondom eclipsbrillen. Economisch gezien een interessant product, dat in een heel korte periode extreem in waarde stijgt en dan in één klap weer waardeloos wordt.
Wij konden uiteindelijk een eclipsbril van de buren lenen. Zij hadden er 4 besteld voor 50 euro, die DHL precies bezorgde toen de maan het eerste hapje uit de zon nam. Door zo’n eclipsbril kun je de zon zien, maar dan ook helemaal niets anders. Als ik moest kiezen tussen zo’n blindenbrilletje en een live stream, dan zou ik toch voor de NOS gaan. Dan krijg je tenminste nog Albert Bos erbij.
Sommige buurtbewoners hadden minder connecties. Met vergieten en uit Scapinodozen geknutselde camerae obscurae legden ze langs de kade hun walk of shame af.
Sommige mensen hadden op het laatste moment een eclipsbril bemachtigd in Buitenveldert, waar een pop-upstore pardoes duizenden exemplaren aanbood van ‘een ondernemer uit het buitenland’. Die ondernemer kwam uit Israël, en van een activist hoorde ik dat je genocide pleegt als je door die brillen heen kijkt. ‘Dan maar liever blind,’ zei deze persoon.
Zelf heb ik nog wel een tip voor de volgende keer: als je zelfs geen schoenendoos meer in huis hebt, dan werkt een glas Affligem ook uitstekend.
Ik was wel even onder de indruk van het moment dat alleen het bovenste schijfje (een Française naast ons noemde het een ‘croissant’) van de zon nog zichtbaar was. Ik had net mijn nagels geknipt, en herkende hierin meteen een lichtende teennagel. Als ik de PR deed voor zo’n kerk waar ze een nagel van Christus als relikwie bewaren, dan had ik het wel geweten.
Na een paar minuten was het allemaal weer voorbij. Ongelooflijk te bedenken dat mensen hiervoor duizenden kilometers afleggen. Ik hoorde van een koekwaus die last-minute met zijn hele gezin in de auto was gestapt om de volledige verduistering te zien Spanje, waar je toch normaal gesproken heen gaat omdat de zon er wel schijnt.
En hoe slecht kun je plannen als je last-minute naar een zonsverduistering reist? De programmering van de hemellichamen ligt al voor eeuwig vast. Ook daarvoor hoef je geen Einstein te zijn – staat gewoon op Wikipedia.
LEES OOK: